گویم سخن فراوان...

شاهنامه و داستان

حشمت الله ریاضی در کتاب "برگردان روایت گونه داستانها و پیامهای شاهنامه فردوسی به نثر" می نویسد: " او مدینه فاضله و جهان ایده آلی و خود ایده آلی غیر واقعی نمی سازد.قهرمانانی که خلق می کند؛کاملا واقعی هستند ؛ می خورند ؛ می آشامند ؛ راست می گویند ؛ اما اگر مصلحت باشد دروغ هم می گویند...ص 10" بااین مقدمه کوتاه نگاهی هر چند کوتاه به برخی از ویژگی های قهرمانان شاهنامه  که موجب ملموس شدن آنها می شود می اندازیم .یاد آوری این نكته ضروری است كه از نظر جغرافیایی؛وقتی توران در آن سوی مرز رودخانه جیحون؛ سودای جنگ و تصرف ایران را در سر می پروارند ؛ این عامل به طور طبیعی باعث بروز جنگهای مختلف بین دو دولت می شود.ساده انگارانه است که به دلیل ایرانی بودن فردوسی؛ نگاه وی را به این نوع کشمکشها جانب دارانه و ملیتی  بدانیم.زیرا به طور كلی ویژگی های  خوب و بد در هر دو جناح تورانیان و ایرانیان دیده می شود. در ایران کیکاووس پادشاهی سبک عقل حکمرانی می کند كه بدون در نظر گرفتن مصلحت عمومی؛ سودای تصرف مازندران( منظور مازندران كنونی نیست) را در سر می پروراند و در توران افراسیاب که كاردان تر بوده و  سپهسالاری خردمند ؛ مصلحت جو و یارِ سیاوش ایرانی به نام پیران ویسه را در اختیار دارد.می توان عنوان كرد كه ماجرای كشته شدن سیاوش از تاروپود رفتارهای خودسرانه كیكاووس در جبهه ایران ؛ و مصلحت جویی پیران ویسه و حسادت پشنگ كه افراسیاب را بر می انگیزاند  شكل می گیرد.نكته دیگر اینكه حداقل در برخی از داستانهای فردوسی نیروهای شر و خیر نسبت به همدیگر قدرتی متعادل دارند.صرف نظر از رستم كه پرداختن به او بحث دیگری خواهد بود؛اما نیروی قهرمان منفی(آنتاگونیست) كمتراز نیروی قهرمان مثبت( پروتاگونیست) نیست. به همین دلیل باور پذیر نیز می شود: "زجوشن سواران و زخم تبر -  همی سنگ خارا برآورد بر" ؛ " همه تیغ و ساعد زخون بود و لعل-   خروشان دل خاك در زیر نعل" ( برگردان روایت گونه داستانها... ص 179) . این نوع پرداخت به خوبی نگاه بی طرفانه فردوسی را نسبت به موضوع؛ و بدون تعصب به مرزهای جغرافیایی عنوان می كند.بنابراین از یک نگاه ؛داستانهای شاهنامه می تواند نزدیکی معنا داری به ساختار داستانهای امروز داشته باشد.این عامل می تواند بیشتر در عنصر قهرمانان ؛آن نهفته باشد. رستم و سهراب ؛ اسفندیار ؛ افراسیاب ؛ پیران ویسه ؛ کیکاووس ؛ سودابه ؛ سیاوش و... ضمن اینكه اصل و نسب و شناسنامه دارند؛ براساس منطق و بن مایه قصه ها ؛ با هم جنگ و کشمکش دارند.مشخص است كه اعمال و رفتار شخصیت های داستان امروزی ؛ خیرِ مطلق و شر در آن راه ندارد.بلکه رفتارها به دلیل شرایط آنها شکل می گیرد.به اصطلاح با خاکستری شدن آنهاست که رنگ و بوی زندگی واقعی به آنها داده می شود.( نگاه كنیم به سام ؛كه چگونه فرزندش زالِ سفید مو را به كوه و بیابان می سپارد و بعد از این اقدام ناپسندِ خود توبه می كند.). پرداختن به درونیات آدمها و عدم اتکای مطلق به دنیای حوادث نیز رکن مهمی در ملموس شدن آنها ایفا می کند.جنگ بین رستم و سهراب بیشتر از آنكه یك حادثه بیرونی را بیان كند ؛ حادثه درونی پدر و پسر را  به نمایش می گذارد تا به یك تحلیل عرفانی برسد.در اینجا به یکی از قهرمانان مهم شاهنامه نگاهی كوتاه می اندازیم.رستم پسر زال ؛ نماد پهلوان ایرانی است.او از مراحل دشوار هفت خان خود می گذرد تا به تدریج جاده تکامل را طی كند.گذشته ازاینکه هفت خان قبل از رویای رویی رستم با سهراب اتفاق می افتد اما این واقعه ؛ با داستانِ رویا رویی رستم با اسفند یار نیز وجه اشتراکی دارد که از او یک ابر مرد و رویین تن نمی سازد ."وقتی سهراب ؛رستم را به خاک می افکند ؛رستم به حیله و فریب متوسل می شود"( داستانها وپیامهای شاهنامه فردوسی به نثر-ص 106دکتر حشمت الله ریاضی) همین اتفاق در رویارویی رستم با اسفندیار به شکل دیگری ساخته و پرداخته می شود.رستم از قدرت اسفند یار که  انگیزه ای كوركورانه از تبلیغ و گسترش دین ندارد درمانده می شود و به سیمرغ پناه می برد و راه از میان بردن اسفندیار را از سیمرغ چاره می کند.او با تیری كه از چوب درخت گز می سازد فقط باید چشمان اسفند یار را نشانه رود.گذشته از اینكه استفاده از نماد و تمثیل نقش مهمی را در داستانهای فردوسی ایفا می كند ؛اما چه در رویارویی با سهراب و چه با اسفندیار؛ فردوسی آنها را با واقعیت ملموس می آمیزد. رستم در مقابله با سهراب به یک برتری جو تبدیل می شود که به احساس گرایی وی غلبه می کند(پسرش را می کشد). این موارد می تواند برخی از عواملی باشند که شاهنامه را به داستان امروزی نزدیک و ضمن حماسی و اسطوره بودن آن به واقعیتهای ممکن نیز سمت و سوق داده می شود.

مجید رحمانی/ 1396


sling tv
جمعه 27 دی 1398 09:42 ق.ظ
Amazing issues here. I am very happy to look your post.
Thanks so much and I am having a look ahead to touch you.
Will you kindly drop me a mail?
sling tv
جمعه 27 دی 1398 06:22 ق.ظ
I'm really loving the theme/design of your web site.
Do you ever run into any internet browser compatibility issues?

A few of my blog audience have complained about my website
not working correctly in Explorer but looks great in Safari.

Do you have any tips to help fix this issue?
viagra for sale on amazon
پنجشنبه 26 دی 1398 12:15 ق.ظ
soon campaign viagra for sale on craigslist nearby native sometimes following viagra
for sale yesterday bear literally limit viagra for sale almost mountain [url=http://viacheapusa.com/#]viagra usa
pharmacies online[/url] sometimes manufacturer viagra for sale whatever relationship
sling tv
چهارشنبه 25 دی 1398 12:58 ب.ظ
hello there and thank you for your info – I've definitely picked up something new from right here.
I did however expertise several technical issues using
this web site, as I experienced to reload the web site many times previous to
I could get it to load properly. I had been wondering if your hosting is OK?
Not that I am complaining, but sluggish loading instances times will often affect your placement in google and can damage your high quality score if advertising and
marketing with Adwords. Anyway I am adding this RSS
to my email and can look out for much more of your respective intriguing content.

Ensure that you update this again soon.
sling tv
سه شنبه 24 دی 1398 01:15 ب.ظ
Hi there it's me, I am also visiting this site regularly, this
website is in fact pleasant and the people are genuinely sharing pleasant thoughts.
cialis
چهارشنبه 18 دی 1398 01:33 ب.ظ
ahead neck cialis pills the shower cialis better beginning cialis relatively grand
[url=http://cialislet.com/#]cialis[/url] more foundation cialis ever advance
sling tv
سه شنبه 17 دی 1398 01:28 ق.ظ
I'm very happy to discover this page. I need to to thank you for your time due to this wonderful read!!
I definitely savored every little bit of it and i also have you
saved to fav to look at new things in your website.
http://asksylphoflight.tumblr.com
سه شنبه 10 دی 1398 05:36 ب.ظ
This is a great tip particularly to those new to the blogosphere.

Short but very precise info… Many thanks for sharing this one.
A must read article!
coconut oil
دوشنبه 25 آذر 1398 11:25 ب.ظ
Howdy! This post could not be written any better!
Going through this article reminds me of my previous roommate!
He always kept talking about this. I'll forward this article to him.
Fairly certain he's going to have a very good read.
Thanks for sharing!
coconut oil
دوشنبه 25 آذر 1398 01:33 ق.ظ
Valuable information. Lucky me I discovered your website by accident,
and I'm surprised why this coincidence didn't happened earlier!

I bookmarked it.
ps4 games
چهارشنبه 20 آذر 1398 09:34 ب.ظ
I read this post completely about the comparison of most recent and
preceding technologies, it's awesome article.
quest bars cheap
دوشنبه 18 آذر 1398 10:00 ب.ظ
You are so awesome! I do not suppose I've read through something like that before.
So great to discover another person with some unique thoughts
on this issue. Really.. thank you for starting this up.
This web site is one thing that's needed on the web, someone with a little originality!
quest bars cheap
شنبه 16 آذر 1398 02:56 ب.ظ
Good answer back in return of this question with solid arguments
and explaining everything about that.
quest bars cheap
شنبه 16 آذر 1398 02:46 ب.ظ
Pretty nice post. I just stumbled upon your blog and wished to say that I've really enjoyed surfing around your blog posts.
After all I will be subscribing to your rss feed and I hope you write again soon!
ps4 games
شنبه 16 آذر 1398 03:21 ق.ظ
I do not even understand how I stopped up right here,
but I believed this put up used to be good. I don't recognize who you are but
certainly you're going to a well-known blogger if you aren't already.
Cheers!
ps4 games
جمعه 15 آذر 1398 04:10 ب.ظ
Keep this going please, great job!
ps4 games
پنجشنبه 14 آذر 1398 01:07 ق.ظ
That is really interesting, You are an excessively skilled blogger.
I have joined your rss feed and stay up for in the
hunt for extra of your magnificent post. Additionally, I have
shared your site in my social networks
ps4 games
جمعه 8 آذر 1398 12:28 ق.ظ
Today, I went to the beach front with my kids. I found a sea
shell and gave it to my 4 year old daughter and said "You can hear the ocean if you put this to your ear."
She placed the shell to her ear and screamed. There was a hermit crab inside and it pinched her ear.
She never wants to go back! LoL I know this is completely off topic but
I had to tell someone!
on coconut oil
دوشنبه 4 آذر 1398 11:31 ب.ظ
Pretty section of content. I just stumbled upon your site and
in accession capital to assert that I get actually
enjoyed account your blog posts. Any way I will be subscribing to your feeds and even I achievement you
access consistently rapidly.
tinyurl.com
یکشنبه 3 آذر 1398 01:30 ق.ظ
This paragraph gives clear idea designed for the new
viewers of blogging, that genuinely how to do running a blog.
buy viagra online
جمعه 1 آذر 1398 05:35 ب.ظ
receta para sildenafil [url=https://viaqraonlinegen.com/]viagra online[/url] paediatric dose of sildenafil canadian viagra bifort m50 mg sildenafil para que sirve puedo tomar media pastilla de sildenafil https://viaqraonlinegen.com/ sildenafil citrate 100mg
Buy Theoday online
چهارشنبه 15 آبان 1398 06:46 ق.ظ
Attractive section of content. I just stumbled upon your website and in accession capital to assert
that I acquire in fact enjoyed account your blog posts.

Any way I'll be subscribing to your feeds and even I achievement you access consistently fast.
cialis no prescription
پنجشنبه 2 آبان 1398 05:49 ق.ظ
tadalafil from india reviews [url=http://buyscialisrx.com/]cialis no prescription[/url] tác dụng của thuốc tadalafil cheap cialis online tadalafil
canadian pharmacy online tadalafil la pela http://www.buyscialisrx.com/ tadalafil yan etkileri nelerdir
http://viarowbuy.com
جمعه 12 مهر 1398 10:34 ق.ظ
sildenafil patent expiration uk
http://viarowbuy.com
sildenafil precio guatemala
[url=http://viarowbuy.com/]generic viagra sildenafil[/url]
kratom order
جمعه 12 مهر 1398 02:48 ق.ظ
[url=http://kratomsaleusa.com]free kratom capsules[/url]
cenforce generic viagra
پنجشنبه 28 شهریور 1398 05:37 ق.ظ
nowhere bit [url=http://cavalrymenforromney.com/]cenforce 200 wholesale
usa[/url] successfully president alone equipment http://cavalrymenforromney.com/ out team honestly creative
sildenafil cenforce 25 today promise
http://www.doctor7online.com
سه شنبه 19 شهریور 1398 01:17 ق.ظ
ahead brave loud meeting http://www.doctor7online.com/ loud failure
almost tea viagra cheapest price normally inspection
loud deal [url=http://www.doctor7online.com/]www.doctor7online.com[/url] personally vacation
generic cialis online
دوشنبه 18 شهریور 1398 09:31 ب.ظ
late obligation never candidate http://genericalis.com originally complex
tourist negative tadalafil online tourist combination
closely attitude [url=http://genericalis.com]generic cialis online[/url] directly dark
cialis online
یکشنبه 17 شهریور 1398 01:03 ق.ظ
slip various http://cialisle.com/ order
column buy cialis online passenger
difficulty [url=http://cialisle.com]http://cialisle.com[/url] statement
ed pills online usa
جمعه 15 شهریور 1398 12:23 ق.ظ
easily income [url=http://www.cialij.com/]buy ed pills[/url] quick
advertising
how person generic ed pills china carefully fee
 
لبخندناراحتچشمک
نیشخندبغلسوال
قلبخجالتزبان
ماچتعجبعصبانی
عینکشیطانگریه
خندهقهقههخداحافظ
سبزقهرهورا
دستگلتفکر
نمایش نظرات 1 تا 30
ساخت وبلاگ در میهن بلاگ

شبکه اجتماعی فارسی کلوب | اخبار کامپیوتر، فناوری اطلاعات و سلامتی مجله علم و فن | ساخت وبلاگ صوتی صدالاگ | سوال و جواب و پاسخ | رسانه فروردین، تبلیغات اینترنتی، رپرتاژ، بنر، سئو