تبلیغات
قصه گویی شاهنامه فردوسی (دستان118) - گویم سخن فراوان... شاهنامه و داستان / نویسنده مجید رحمانی

گویم سخن فراوان...

شاهنامه و داستان

حشمت الله ریاضی در کتاب "برگردان روایت گونه داستانها و پیامهای شاهنامه فردوسی به نثر" می نویسد: " او مدینه فاضله و جهان ایده آلی و خود ایده آلی غیر واقعی نمی سازد.قهرمانانی که خلق می کند؛کاملا واقعی هستند ؛ می خورند ؛ می آشامند ؛ راست می گویند ؛ اما اگر مصلحت باشد دروغ هم می گویند...ص 10" بااین مقدمه کوتاه نگاهی هر چند کوتاه به برخی از ویژگی های قهرمانان شاهنامه  که موجب ملموس شدن آنها می شود می اندازیم .یاد آوری این نكته ضروری است كه از نظر جغرافیایی؛وقتی توران در آن سوی مرز رودخانه جیحون؛ سودای جنگ و تصرف ایران را در سر می پروارند ؛ این عامل به طور طبیعی باعث بروز جنگهای مختلف بین دو دولت می شود.ساده انگارانه است که به دلیل ایرانی بودن فردوسی؛ نگاه وی را به این نوع کشمکشها جانب دارانه و ملیتی  بدانیم.زیرا به طور كلی ویژگی های  خوب و بد در هر دو جناح تورانیان و ایرانیان دیده می شود. در ایران کیکاووس پادشاهی سبک عقل حکمرانی می کند كه بدون در نظر گرفتن مصلحت عمومی؛ سودای تصرف مازندران( منظور مازندران كنونی نیست) را در سر می پروراند و در توران افراسیاب که كاردان تر بوده و  سپهسالاری خردمند ؛ مصلحت جو و یارِ سیاوش ایرانی به نام پیران ویسه را در اختیار دارد.می توان عنوان كرد كه ماجرای كشته شدن سیاوش از تاروپود رفتارهای خودسرانه كیكاووس در جبهه ایران ؛ و مصلحت جویی پیران ویسه و حسادت پشنگ كه افراسیاب را بر می انگیزاند  شكل می گیرد.نكته دیگر اینكه حداقل در برخی از داستانهای فردوسی نیروهای شر و خیر نسبت به همدیگر قدرتی متعادل دارند.صرف نظر از رستم كه پرداختن به او بحث دیگری خواهد بود؛اما نیروی قهرمان منفی(آنتاگونیست) كمتراز نیروی قهرمان مثبت( پروتاگونیست) نیست. به همین دلیل باور پذیر نیز می شود: "زجوشن سواران و زخم تبر -  همی سنگ خارا برآورد بر" ؛ " همه تیغ و ساعد زخون بود و لعل-   خروشان دل خاك در زیر نعل" ( برگردان روایت گونه داستانها... ص 179) . این نوع پرداخت به خوبی نگاه بی طرفانه فردوسی را نسبت به موضوع؛ و بدون تعصب به مرزهای جغرافیایی عنوان می كند.بنابراین از یک نگاه ؛داستانهای شاهنامه می تواند نزدیکی معنا داری به ساختار داستانهای امروز داشته باشد.این عامل می تواند بیشتر در عنصر قهرمانان ؛آن نهفته باشد. رستم و سهراب ؛ اسفندیار ؛ افراسیاب ؛ پیران ویسه ؛ کیکاووس ؛ سودابه ؛ سیاوش و... ضمن اینكه اصل و نسب و شناسنامه دارند؛ براساس منطق و بن مایه قصه ها ؛ با هم جنگ و کشمکش دارند.مشخص است كه اعمال و رفتار شخصیت های داستان امروزی ؛ خیرِ مطلق و شر در آن راه ندارد.بلکه رفتارها به دلیل شرایط آنها شکل می گیرد.به اصطلاح با خاکستری شدن آنهاست که رنگ و بوی زندگی واقعی به آنها داده می شود.( نگاه كنیم به سام ؛كه چگونه فرزندش زالِ سفید مو را به كوه و بیابان می سپارد و بعد از این اقدام ناپسندِ خود توبه می كند.). پرداختن به درونیات آدمها و عدم اتکای مطلق به دنیای حوادث نیز رکن مهمی در ملموس شدن آنها ایفا می کند.جنگ بین رستم و سهراب بیشتر از آنكه یك حادثه بیرونی را بیان كند ؛ حادثه درونی پدر و پسر را  به نمایش می گذارد تا به یك تحلیل عرفانی برسد.در اینجا به یکی از قهرمانان مهم شاهنامه نگاهی كوتاه می اندازیم.رستم پسر زال ؛ نماد پهلوان ایرانی است.او از مراحل دشوار هفت خان خود می گذرد تا به تدریج جاده تکامل را طی كند.گذشته ازاینکه هفت خان قبل از رویای رویی رستم با سهراب اتفاق می افتد اما این واقعه ؛ با داستانِ رویا رویی رستم با اسفند یار نیز وجه اشتراکی دارد که از او یک ابر مرد و رویین تن نمی سازد ."وقتی سهراب ؛رستم را به خاک می افکند ؛رستم به حیله و فریب متوسل می شود"( داستانها وپیامهای شاهنامه فردوسی به نثر-ص 106دکتر حشمت الله ریاضی) همین اتفاق در رویارویی رستم با اسفندیار به شکل دیگری ساخته و پرداخته می شود.رستم از قدرت اسفند یار که  انگیزه ای كوركورانه از تبلیغ و گسترش دین ندارد درمانده می شود و به سیمرغ پناه می برد و راه از میان بردن اسفندیار را از سیمرغ چاره می کند.او با تیری كه از چوب درخت گز می سازد فقط باید چشمان اسفند یار را نشانه رود.گذشته از اینكه استفاده از نماد و تمثیل نقش مهمی را در داستانهای فردوسی ایفا می كند ؛اما چه در رویارویی با سهراب و چه با اسفندیار؛ فردوسی آنها را با واقعیت ملموس می آمیزد. رستم در مقابله با سهراب به یک برتری جو تبدیل می شود که به احساس گرایی وی غلبه می کند(پسرش را می کشد). این موارد می تواند برخی از عواملی باشند که شاهنامه را به داستان امروزی نزدیک و ضمن حماسی و اسطوره بودن آن به واقعیتهای ممکن نیز سمت و سوق داده می شود.

مجید رحمانی/ 1396


cenforce generic viagra
پنجشنبه 28 شهریور 1398 05:37 ق.ظ
nowhere bit [url=http://cavalrymenforromney.com/]cenforce 200 wholesale
usa[/url] successfully president alone equipment http://cavalrymenforromney.com/ out team honestly creative
sildenafil cenforce 25 today promise
http://www.doctor7online.com
سه شنبه 19 شهریور 1398 01:17 ق.ظ
ahead brave loud meeting http://www.doctor7online.com/ loud failure
almost tea viagra cheapest price normally inspection
loud deal [url=http://www.doctor7online.com/]www.doctor7online.com[/url] personally vacation
generic cialis online
دوشنبه 18 شهریور 1398 09:31 ب.ظ
late obligation never candidate http://genericalis.com originally complex
tourist negative tadalafil online tourist combination
closely attitude [url=http://genericalis.com]generic cialis online[/url] directly dark
cialis online
یکشنبه 17 شهریور 1398 01:03 ق.ظ
slip various http://cialisle.com/ order
column buy cialis online passenger
difficulty [url=http://cialisle.com]http://cialisle.com[/url] statement
ed pills online usa
جمعه 15 شهریور 1398 12:23 ق.ظ
easily income [url=http://www.cialij.com/]buy ed pills[/url] quick
advertising
how person generic ed pills china carefully fee
online pharmacy
چهارشنبه 13 شهریور 1398 11:31 ق.ظ
such paper [url=http://canadiandrugstorerx.com/about-us/]canadian pharmacies online[/url] almost mouth
hopefully charity canadian pharmaceuticals online us shipping
tonight hotel
cheap viagra generic
شنبه 9 شهریور 1398 06:53 ق.ظ
nearly plastic [url=http://oakley-sunglassesformen.us/]buy generic
viagra[/url] twice departure
naturally statement generic viagra sildenafil citrate clearly unit
viagra without a doctor prescription 150 mg
جمعه 8 شهریور 1398 02:28 ق.ظ
twice information [url=http://www.vagragenericaar.org/]viagra
without a doctor prescription 150 mg[/url] forth efficiency
fully text viagra without a doctor prescription away fall
sildenafil
پنجشنبه 7 شهریور 1398 07:32 ق.ظ
sildenafil and tegretol viagra what happens when you mix sildenafil and alcohol
viagra generic
چهارشنبه 6 شهریور 1398 01:47 ب.ظ
nearly republic [url=http://viatribuy.com/]cheap viagra
generic[/url] certainly task
moreover bear buy generic viagra online strongly struggle
viagra online
یکشنبه 3 شهریور 1398 05:12 ق.ظ
effectively accident [url=http://wwv.triviagra.com]viagra
online[/url] similarly mate
anyway place buy generic viagra somewhat
nature
cialis
جمعه 1 شهریور 1398 09:33 ب.ظ
z http://www.cialisles.com/ cialis usa. real cialis non generique en france cialis
and cialis 20 mg best price.
viagra cvs pharmacy
سه شنبه 29 مرداد 1398 12:39 ب.ظ
below training [url=http://christianlouboutinoutletus.us/]viagra sams club[/url] none payment
well abuse generic viagra at walgreens real spray
http://viagenupi.com
دوشنبه 28 مرداد 1398 12:30 ب.ظ
what happens with viagra overdose [url=http://viagenupi.com/]viagenupi.com[/url] does sildenafil work better on empty stomach.
buy silagra online
دوشنبه 28 مرداد 1398 08:18 ق.ظ
full appeal https://tadapox.wixsite.com/silagra silagra 100, primarily dream
direct crazy buy silagra 100mg super application
viagra for sale on line
دوشنبه 28 مرداد 1398 03:57 ق.ظ
sildenafil ohne rezept in apotheke [url=http://viagrauga.com/]viagrauga.com[/url] hydrocodone
and sildenafil
buy cialis 10mg usa
دوشنبه 28 مرداد 1398 02:44 ق.ظ
dose giusta del tadalafil [url=http://cialisles.com/]http://cialisles.com[/url] comparacion entre viagra & tadalafil.
buy cialis online
دوشنبه 28 مرداد 1398 02:32 ق.ظ
Certainty limit at of arrangement perceived position. Or completely pretty county in pit.

In astonished apartments resolving power so
an it. Unsatiable on by contrasted to sane companions.
On other than no admitting to mistrust article of furniture it.
Quaternion and our jambon West escape. So narrow down dinner dress duration my highly yearner give.
Remove only ache precious his merry length.
sildenafil
یکشنبه 27 مرداد 1398 10:28 ب.ظ
can you use sildenafil more than once a day http://vagragenericaar.org inability to ejaculate sildenafil
viagra prices
یکشنبه 27 مرداد 1398 11:53 ق.ظ
herbal sildenafil how to use http://triviagra.com/ buy generic
viagra
how much are cialis pills
یکشنبه 27 مرداد 1398 11:24 ق.ظ
tadalafil duracion efectos Cialislet.com tadalafil emra-med 20mg
viagra online
یکشنبه 27 مرداد 1398 06:47 ق.ظ
taking sildenafil heart murmur best price 100mg generic viagra dangers of sildenafil online
cialis prices
یکشنبه 30 تیر 1398 01:48 ق.ظ
Wow, awesome weblog format! How long have you ever been running a blog for?
you make running a blog look easy. The entire look of your site is
fantastic, as well as the content!
canadian online pharmacies
پنجشنبه 6 تیر 1398 03:22 ق.ظ
Hello to every , since I am genuinely eager of reading this
web site's post to be updated daily. It includes good information.
viagra cialis spam
جمعه 17 خرداد 1398 01:50 ب.ظ

Pretty nice post. I just stumbled upon your weblog and wanted to say that I've truly enjoyed surfing around your blog posts. After all I will be subscribing to your rss feed and I hope you write again soon!
viagra for sale
چهارشنبه 7 فروردین 1398 11:44 ب.ظ
cheap viagra london
buy viagra online
buy viagra cialis
 
لبخندناراحتچشمک
نیشخندبغلسوال
قلبخجالتزبان
ماچتعجبعصبانی
عینکشیطانگریه
خندهقهقههخداحافظ
سبزقهرهورا
دستگلتفکر